Toàn quốc Các yếu tố cần xác định khi thiết kế workstation cho dây chuyền sản xuất

Trong môi trường sản xuất, bàn thao tác công nghiệp là khu vực trực tiếp kết nối người vận hành, sản phẩm, dụng cụ và vật tư.

Vì vậy, việc lựa chọn bàn thao tác không nên chỉ dựa vào kích thước hoặc giá thành. Một cấu hình phù hợp cần bắt đầu từ công đoạn sản xuất và điều kiện vận hành thực tế.

1. Xác định công đoạn sử dụng
Trước tiên cần xác định bàn thao tác được sử dụng cho công đoạn nào:

• Lắp ráp sản phẩm
  
• Kiểm tra
  
• Đóng gói
  
• Phân loại
  
• Sửa chữa
  
• Gia công nhẹ
  

Mỗi công đoạn sẽ có yêu cầu khác nhau về chiều cao, tải trọng, kích thước mặt bàn và phụ kiện.

2. Xác định kích thước và tải trọng
Hai thông số quan trọng cần xác định là:

Kích thước sản phẩm và tải trọng làm việc.

Không nên chỉ tính trọng lượng của sản phẩm. Cần tính thêm:

Sản phẩm + dụng cụ + thiết bị + vật tư + phụ kiện

Nếu người vận hành thường xuyên tác động lực lên mặt bàn trong quá trình làm việc, thông tin này cũng cần được tính đến khi thiết kế kết cấu.

3. Xác định tư thế làm việc
Bàn thao tác có thể được thiết kế cho:

• Làm việc ngồi
  
• Làm việc đứng
  
• Làm việc kết hợp ngồi và đứng
  

Chiều cao mặt bàn nên phù hợp với công đoạn và người vận hành.

Ngoài chiều cao, cần quan tâm đến:

• Khoảng với tay
  
• Vị trí dụng cụ
  
• Vị trí khay linh kiện
  
• Góc thao tác
  
• Không gian để chân
  

Những yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến sự thuận tiện và hiệu quả khi làm việc.

4. Xác định vật liệu
Tùy vào môi trường sản xuất, doanh nghiệp có thể lựa chọn vật liệu khác nhau.

Khung thép sơn tĩnh điện
Phù hợp với nhiều công đoạn sản xuất và lắp ráp thông thường, đặc biệt khi cần kết cấu chắc chắn.

Nhôm định hình
Phù hợp với những bàn thao tác cần dễ điều chỉnh, thay đổi hoặc bổ sung phụ kiện.

Inox
Có thể phù hợp với môi trường yêu cầu vệ sinh cao hoặc khả năng chống ăn mòn.

Mặt bàn chống tĩnh điện
Phù hợp với những khu vực sản xuất, lắp ráp linh kiện điện tử có yêu cầu kiểm soát tĩnh điện.

Không có một loại vật liệu phù hợp cho tất cả nhà máy. Việc lựa chọn nên dựa trên môi trường và công đoạn sử dụng thực tế.

5. Xác định phụ kiện cần tích hợp
Một bàn thao tác có thể được bổ sung nhiều phụ kiện như:

• Kệ để hàng
  
• Hộc kéo
  
• Giá treo dụng cụ
  
• Khay linh kiện
  
• Tấm treo dụng cụ
  
• Đèn chiếu sáng
  
• Giá đỡ màn hình
  
• Bánh xe
  

Điều quan trọng là phụ kiện phải phục vụ trực tiếp cho công việc.

Không nên lắp quá nhiều phụ kiện nếu chúng không giúp người vận hành thao tác thuận tiện hơn.

6. Phân tích dòng di chuyển vật liệu
Bàn thao tác cần được xem xét trong mối liên hệ với toàn bộ dây chuyền.

Có thể hình dung theo trình tự:

Vật liệu đầu vào → Bàn thao tác → Lắp ráp → Kiểm tra → Thành phẩm

Nếu vật tư nằm quá xa người vận hành hoặc thành phẩm phải di chuyển một quãng đường dài sau mỗi công đoạn, toàn bộ quy trình có thể phát sinh nhiều chuyển động không cần thiết.

Vì vậy, vị trí của bàn thao tác cũng quan trọng không kém bản thân chiếc bàn.

7. Tính đến khả năng thay đổi trong tương lai
Trong sản xuất, sản phẩm và quy trình có thể thay đổi theo thời gian.

Ví dụ:

Sản phẩm mới → Công đoạn mới → Thay đổi bố trí → Thay đổi sản lượng

Nếu bàn thao tác quá cố định, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn khi cải tạo dây chuyền.

Với những nhà máy thường xuyên thay đổi sản phẩm hoặc bố trí sản xuất, nên cân nhắc loại bàn có khả năng điều chỉnh, mở rộng và bổ sung phụ kiện.

Checklist trước khi đặt bàn thao tác
Trước khi yêu cầu thiết kế hoặc báo giá, doanh nghiệp nên chuẩn bị:

☑ Công đoạn sử dụng
☑ Kích thước sản phẩm
☑ Trọng lượng sản phẩm
☑ Tải trọng yêu cầu
☑ Số lượng sản phẩm trên bàn
☑ Tư thế làm việc
☑ Chiều cao người vận hành
☑ Vật liệu mặt bàn
☑ Yêu cầu chống tĩnh điện nếu có
☑ Dụng cụ cần sử dụng
☑ Phụ kiện cần tích hợp
☑ Kích thước khu vực lắp đặt
☑ Số lượng bàn cần sử dụng
☑ Khả năng thay đổi trong tương lai

Việc xác định rõ những thông tin này giúp đơn vị sản xuất hiểu chính xác nhu cầu và đưa ra phương án phù hợp hơn.

Bàn tiêu chuẩn hay bàn thiết kế theo yêu cầu?
Nếu công đoạn đơn giản và kích thước không quá đặc thù, bàn tiêu chuẩn có thể là lựa chọn phù hợp.

Ngược lại, nếu doanh nghiệp có:

• Sản phẩm kích thước đặc biệt
  
• Tải trọng lớn
  
• Nhiều dụng cụ
  
• Yêu cầu chống tĩnh điện
  
• Không gian lắp đặt hạn chế
  
• Dây chuyền cần tối ưu riêng
  

thì bàn thao tác theo yêu cầu sẽ có nhiều lợi thế hơn.

Thay vì mua bàn trước rồi cố gắng điều chỉnh quy trình theo bàn, doanh nghiệp có thể bắt đầu từ:

Công đoạn → Sản phẩm → Người vận hành → Dụng cụ → Vật tư → Không gian

Sau đó mới xác định cấu hình bàn.

Kết luận
Một bàn thao tác công nghiệp hiệu quả không chỉ cần chắc chắn và chịu tải tốt.

Nó cần phù hợp với:

Công đoạn sản xuất + Người vận hành + Sản phẩm + Dụng cụ + Vật tư + Không gian

Khi những yếu tố này được tính toán ngay từ đầu, doanh nghiệp có thể xây dựng khu vực làm việc thuận tiện hơn và phù hợp hơn với quy trình sản xuất.

Nếu doanh nghiệp đang cần thiết kế bàn thao tác công nghiệp theo yêu cầu, có thể tham khảo thêm các giải pháp phù hợp với từng công đoạn sản xuất:

Cách chọn bàn thao tác nhà xưởng phù hợp với từng ngành sản xuất