KHUYẾN NGHỊ QUAN TRỌNG GIÚP TRÁNH SAI LẦM KHI XÁC ĐỊNH THẨM QUYỀN TRANH CHẤP

Việc nhận diện đúng cơ quan có thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai là yếu tố then chốt giúp cá nhân và doanh nghiệp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít trường hợp do thiếu hiểu biết pháp luật đã dẫn đến việc nộp đơn sai nơi, kéo dài thời gian giải quyết và phát sinh nhiều chi phí không đáng có. Bài viết dưới đây sẽ làm rõ các khuyến nghị thực tiễn từ Luật sư nhằm hạn chế tối đa những rủi ro này, đặc biệt trong bối cảnh Thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất giữa cá nhân và doanh nghiệp đang được nhiều người quan tâm khi xử lý tranh chấp đất đai.
Trước hết, một trong những sai sót phổ biến nhất là xác định không chính xác loại tranh chấp. Theo khoản 2 Điều 235 Luật Đất đai 2024, đối với tranh chấp về việc xác định ai là người có quyền sử dụng đất, thủ tục hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã là bước bắt buộc. Nếu cá nhân khởi kiện doanh nghiệp liên quan đến việc lấn chiếm đất nhưng chưa thực hiện hòa giải, Tòa án có thể trả lại đơn theo điểm b khoản 1 Điều 192 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 do chưa đủ điều kiện thụ lý. Đây là sai lầm nghiêm trọng, làm mất thời gian và cơ hội bảo vệ quyền lợi.

Ngược lại, không phải mọi tranh chấp đất đai đều cần hòa giải tại cấp xã. Đối với các tranh chấp phát sinh từ giao dịch dân sự như hợp đồng chuyển nhượng, đặt cọc quyền sử dụng đất giữa cá nhân và doanh nghiệp, pháp luật hiện hành (khoản 1 Điều 235 Luật Đất đai 2024 và khoản 2 Điều 3 Nghị quyết 04/2017/NQ-HĐTP) không yêu cầu hòa giải bắt buộc. Nếu vẫn thực hiện hòa giải trong trường hợp này, không những không cần thiết mà còn làm chậm trễ quá trình xử lý, thậm chí tạo điều kiện cho bên còn lại thực hiện các hành vi bất lợi như tẩu tán tài sản hoặc thay đổi pháp nhân.

Bên cạnh đó, việc xác định sai thẩm quyền theo lãnh thổ cũng là nguyên nhân phổ biến dẫn đến kéo dài thời gian giải quyết tranh chấp. Theo điểm c khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, tranh chấp liên quan đến bất động sản bắt buộc phải được giải quyết tại Tòa án nơi có bất động sản. Tuy nhiên, nhiều người vẫn nhầm lẫn và nộp đơn tại nơi doanh nghiệp đặt trụ sở. Khi đó, Tòa án sẽ phải thực hiện thủ tục chuyển hồ sơ theo Điều 41 của Bộ luật này, khiến tiến trình giải quyết bị trì hoãn đáng kể.

Một điểm cần đặc biệt lưu ý là đối với trường hợp đất không có giấy tờ hợp lệ. Khi các bên lựa chọn giải quyết tranh chấp thông qua con đường hành chính, theo điểm b khoản 3 Điều 236 Luật Đất đai 2024, nếu một bên là tổ chức (doanh nghiệp), thẩm quyền giải quyết lần đầu thuộc về Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Việc nộp đơn tại cấp xã trong trường hợp này là hoàn toàn sai thẩm quyền, dẫn đến nguy cơ quyết định giải quyết bị hủy do vi phạm trình tự, thủ tục pháp luật.

Tóm lại, việc xác định đúng loại tranh chấp, đúng cơ quan có thẩm quyền theo cấp và lãnh thổ là điều kiện tiên quyết để đảm bảo quá trình giải quyết tranh chấp đất đai diễn ra thuận lợi, đúng quy định pháp luật. Long Phan PMT cam kết cung cấp dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp, nhanh chóng và hiệu quả, giúp Quý khách hàng giải quyết các vấn đề pháp lý liên quan một cách thuận lợi và đúng quy định. Liên hệ ngay hotline 1900636387 để được tư vấn miễn phí.