Toàn quốc CÁC TRƯỜNG HỢP CHẤM DỨT HỢP ĐỒNG KHI MỤC TIÊU BAN ĐẦU KHÔNG ĐẠT ĐƯỢC

Trong lĩnh vực dân sự, hợp đồng là một công cụ pháp lý mang tính ràng buộc chặt chẽ giữa các bên nhằm đảm bảo quyền và nghĩa vụ được thực hiện đúng như thỏa thuận ban đầu. Tuy nhiên, không phải lúc nào hợp đồng cũng được thực hiện trọn vẹn. Trong thực tiễn, có nhiều trường hợp xảy ra khiến việc thực hiện hợp đồng không còn ý nghĩa, mục đích ký kết ban đầu bị phá vỡ, khiến một hoặc cả hai bên buộc phải tính đến việc chấm dứt hợp đồng. Việc hiểu rõ các quy định pháp luật liên quan đến quyền chấm dứt hợp đồng trong trường hợp không đạt được mục tiêu đã định là hết sức cần thiết, giúp các bên chủ động bảo vệ quyền lợi của mình và tránh rơi vào những tranh chấp pháp lý không mong muốn.

Theo quy định tại Điều 422 Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng dân sự có thể bị chấm dứt khi mục đích giao kết hợp đồng không thể thực hiện được. Đây là một trong những căn cứ pháp lý quan trọng cho phép các bên liên quan có thể chủ động yêu cầu kết thúc hợp đồng một cách hợp pháp, đặc biệt là trong các trường hợp xảy ra sự kiện bất khả kháng hoặc có thay đổi lớn về hoàn cảnh thực hiện hợp đồng. Cụ thể, khi hoàn cảnh thực tế phát sinh những yếu tố khách quan hoặc bên thực hiện nghĩa vụ có hành vi vi phạm khiến việc đạt được mục tiêu hợp đồng không còn khả thi, thì bên còn lại có quyền viện dẫn điều luật này để bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình.

Có nhiều tình huống pháp luật cho phép các bên chấm dứt hợp đồng vì lý do mục đích giao kết không đạt được. Trước tiên, đó là trường hợp một bên có hành vi vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ trong hợp đồng, làm cho bên còn lại không thể thực hiện phần quyền lợi đã cam kết hoặc làm phá vỡ sự cân bằng lợi ích trong thỏa thuận. Tiếp theo là tình trạng chậm thực hiện nghĩa vụ, tức việc thực hiện nghĩa vụ diễn ra quá muộn đến mức khiến phần lợi ích chính yếu của hợp đồng không còn giá trị. Bên cạnh đó, còn có các tình huống phát sinh từ hoàn cảnh thay đổi một cách cơ bản, ví dụ như những biến động kinh tế, pháp luật hoặc chính sách làm cho chi phí thực hiện tăng đột biến hoặc mục đích thương mại ban đầu không còn phù hợp. Cuối cùng, yếu tố khách quan bất khả kháng như thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh hoặc chính sách của Nhà nước cũng có thể được xem là cơ sở khiến hợp đồng không thể thực hiện theo kế hoạch ban đầu.

Việc xác định mục tiêu của hợp đồng không còn khả năng đạt được không đơn thuần dựa trên ý chí chủ quan của một bên mà cần phải đánh giá dựa trên điều kiện thực tế, nội dung thỏa thuận, cũng như hậu quả của sự thay đổi hoàn cảnh. Một khi có thể chứng minh được rằng sự kiện xảy ra làm mất đi ý nghĩa thiết yếu của việc duy trì hợp đồng, bên bị ảnh hưởng có quyền yêu cầu chấm dứt theo đúng quy định pháp luật. Đây cũng là nội dung được ghi nhận rõ tại Điều 425 Bộ luật Dân sự 2015, theo đó, khi một bên không thể thực hiện được toàn bộ hoặc một phần nghĩa vụ của mình, dẫn đến việc mục tiêu hợp đồng không thể đạt được thì bên còn lại được quyền hủy bỏ hợp đồng và yêu cầu bồi thường thiệt hại, nếu có phát sinh.

Ngoài hình thức hủy bỏ hợp đồng theo Điều 425, Điều 428 Bộ luật Dân sự 2015 còn quy định một phương án khác cho bên có quyền, đó là đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng. Theo quy định này, nếu một bên vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ hợp đồng hoặc trong hợp đồng có điều khoản cho phép chấm dứt theo thỏa thuận, thì bên còn lại có thể đơn phương kết thúc hợp đồng mà không phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại. Trường hợp vi phạm được coi là nghiêm trọng thường là những hành vi làm mất đi khả năng đạt được mục tiêu chính của hợp đồng, hoặc làm cho việc duy trì hợp đồng trở nên không còn ý nghĩa đối với bên kia.

Như vậy, pháp luật dân sự hiện hành đã thiết lập một cơ chế tương đối linh hoạt và phù hợp để giải quyết các tình huống thực tiễn khi mục tiêu hợp đồng không thể đạt được. Việc lựa chọn hủy bỏ hay đơn phương chấm dứt phụ thuộc vào mức độ vi phạm, khả năng tiếp tục thực hiện và ảnh hưởng đến lợi ích mà các bên hướng tới khi ký kết hợp đồng. Để việc chấm dứt hợp đồng được thực hiện đúng quy trình và đảm bảo hiệu lực pháp lý, các bên nên căn cứ đầy đủ vào các quy định tại Điều 422, Điều 425 và Điều 428 Bộ luật Dân sự 2015. Đồng thời, nên lưu giữ các tài liệu, chứng cứ chứng minh về sự kiện phát sinh hoặc hành vi vi phạm để làm cơ sở giải quyết nếu tranh chấp xảy ra.

Tóm lại, việc chấm dứt hợp đồng trong trường hợp mục tiêu giao kết không còn khả thi là một trong những quyền hợp pháp và cần thiết để bảo vệ lợi ích cho các bên khi hợp đồng không còn khả năng thực hiện. Tuy nhiên, khi thực hiện quyền này, các bên cần hiểu rõ căn cứ pháp lý, trình tự thực hiện và các hệ quả phát sinh để đưa ra quyết định một cách thận trọng, hợp lý và đúng quy định pháp luật. Điều này không chỉ giúp tránh được các thiệt hại không đáng có mà còn bảo đảm tính minh bạch, công bằng trong quá trình thực hiện và chấm dứt quan hệ hợp đồng. Long Phan PMT cam kết cung cấp dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp, nhanh chóng và hiệu quả, giúp Quý khách hàng giải quyết các vấn đề pháp lý liên quan một cách thuận lợi và đúng quy định. Liên hệ ngay hotline 1900636387 để được tư vấn miễn phí.