Cấu tạo bơm màng khí nén: Những bộ phận quan trọng nhất bạn cần biết

Cấu tạo bơm màng khí nén: Những bộ phận quan trọng nhất bạn cần biết
1. Khái quát chung (Overview)
Bơm màng khí nén là gì?
Bơm màng khí nén (AODD Pump) là dòng bơm thể tích đặc thù làm việc nhờ khí nén cung cấp, sử dụng hai màng bơm linh hoạt để hút và đẩy chất lỏng.
Khác với bơm truyền động bằng điện, dòng bơm màng AODD này tận dụng nguồn khí nén sẵn có, giúp độ an toàn cao khi sử dụng trong các điều kiện dễ cháy nổ.
Vì sao bơm được gọi là Double Diaphragm?
Cách gọi Double Diaphragm được hình thành dựa trên cấu trúc đặc trưng của bơm:
Bơm có cặp buồng bơm song song, mỗi buồng chứa một màng đàn hồi
Cặp màng bơm kết nối trực tiếp bằng trục truyền động trung tâm
Hai màng thay phiên nhau hút và đẩy, thiết lập chu trình vận hành tuần hoàn liên tục
Chính cơ chế hai buồng – hai màng này giúp bơm hoạt động ổn định, đều dòng và hỗ trợ khả năng tự mồi hiệu quả.
Lĩnh vực ứng dụng
Nhờ kết cấu đa dạng cùng mức độ an toàn vượt trội, bơm màng khí nén được sử dụng phổ biến cho nhiều ngành sản xuất:
Bơm hóa chất ăn mòn, hóa chất độc hại
Vận chuyển nguyên liệu thực phẩm và dược phẩm
Bơm chất lỏng lẫn hạt rắn, bùn công nghiệp
Bơm sơn, keo, mực in, dung môi dễ cháy
2 Kết cấu chi tiết bơm màng khí nén
Để dễ hình dung, cấu tạo bơm màng khí nén được chia thành 3 khối chính: phần tiếp xúc chất bơm, bộ phận phân phối khí nén và các bộ phận phụ trợ.
A. Cụm tiếp xúc lưu chất (Fluid Side)
Vỏ bơm (Casing / Manifolds)
Vỏ bơm là chi tiết bao bọc buồng bơm, đồng thời điều hướng dòng chất lỏng:
Cổ hút (Inlet Manifold): đầu vào của lưu chất
Manifold xả (Outlet Manifold): cửa đẩy chất lỏng
Tùy ứng dụng sử dụng, vỏ bơm được chế tạo từ nhiều vật liệu khác nhau:
Hợp kim nhôm: nhẹ, chi phí thấp, phù hợp với dung môi, sơn
Gang: độ bền cao, thích hợp cho bùn, chất đặc
Inox (304/316): thực phẩm, môi trường ăn mòn
PP, PVDF: môi trường hóa chất khắc nghiệt, axit và kiềm
Màng ngăn (Diaphragms)
Màng ngăn được coi như “bộ phận cốt lõi” của máy bơm màng, là chi tiết chính tạo lực hút – đẩy chất lỏng.
Một số vật liệu màng phổ biến:
PTFE: khả năng kháng hóa chất vượt trội, tuổi thọ cao
Buna-N: thích hợp cho dầu mỡ, nhiên liệu
Santoprene, EPDM: đàn hồi tốt, ứng dụng trong nước thải và thực phẩm
Việc lựa chọn đúng vật liệu màng ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả vận hành và độ bền của thiết bị.
Bi và Đế bi (Check Valve Balls & Seats)
Cụm bi van đóng vai trò như van chặn một chiều, giúp:
Chống dòng chảy ngược
Điều hướng dòng chảy đúng chiều hút – đẩy
Bi một chiều thường được chế tạo từ Teflon, inox, cao su hoặc ceramic, tương thích với từng loại lưu chất khác nhau.
B. Bộ phận phân phối khí (Air Side)
Van phân phối khí (Air Distribution Valve)
Bộ phận này được xem là “trung tâm điều khiển” của máy bơm màng khí nén:
Điều hướng khí nén luân phiên sang hai buồng khí
Tự động đảo chiều khi màng bơm đi hết hành trình
Không cần bộ điều khiển điện tử
Trục trung tâm (Center Shaft)
Trục trung tâm nằm ở trung tâm, có nhiệm vụ:
Kết nối hai màng bơm
Giữ hai màng hoạt động đồng bộ, đối xứng
Phân bổ lực đều giữa hai khoang bơm
Vỏ buồng khí (Air Chambers)
Khoang khí là nơi tiếp nhận khí nén để tạo lực tác động lên màng. Thân buồng khí thường được thiết kế kín, chịu áp lực cao và kháng ăn mòn.
C. Các bộ phận phụ trợ khác
Ống giảm thanh (Muffler / Silencer)
Gắn tại cửa xả khí
Hạn chế tiếng ồn khi khí nén thoát ra ngoài
Hạn chế bụi bẩn lọt ngược vào đường khí nén
Gioăng và vòng đệm làm kín
Đảm bảo độ kín tuyệt đối giữa các bộ phận
Ngăn rò rỉ khí và chất lỏng
Đảm bảo bơm hoạt động ổn định và an toàn

3 Nguyên tắc làm việc
Bơm màng AODD vận hành theo chu trình hút và đẩy xen kẽ nhờ khí nén và hệ thống van một chiều.
Chu kỳ 1 (Hút bên trái - Đẩy bên phải):
Cụm van đảo chiều dẫn áp suất khí vào buồng khí bên phải → áp lực khí tác động đẩy màng bên phải về phía trái → lưu chất trong buồng phải được xả ra outlet.
Đồng thời, trục trung tâm tác động kéo màng bơm trái sang phải → tạo chân không trong buồng bơm trái → mở van inlet để hút chất lỏng vào buồng bơm trái.
Chu kỳ 2 (Hút buồng phải – Đẩy buồng trái):
Khi màng bơm phải đạt điểm cuối hành trình, bộ van chia khí tự động đảo chiều → áp suất khí được dẫn sang buồng trái → ép màng bên trái sang phải (đẩy chất lỏng ra outlet) và kéo màng bên phải sang trái (hút chất lỏng vào).
Hai giai đoạn tuần hoàn liên tiếp, hình thành lưu lượng ổn định tương đối (có xung áp nhỏ đặc trưng).
Hoạt động của van bi:
Bi và đế bi hoạt động nhờ chênh lệch áp suất.
Ở pha đẩy → bi đóng van hút và mở cửa xả;
khi tạo chân không → bi nhả cửa hút và đóng cửa xả, đảm bảo lưu chất chỉ di chuyển theo một hướng từ đầu vào đến đầu ra.
https://bommanggodo.com.vn/
4. Ưu điểm nổi bật dựa trên kết cấu
Chạy khô (Dry Run): không làm ảnh hưởng đến thiết bị trong trường hợp không có lưu chất
Khả năng tự mồi cao (Self-priming): vận chuyển lưu chất từ vị trí thấp hơn bơm
Đảm bảo an toàn cháy nổ: không cần nguồn điện, thích hợp điều kiện làm việc nguy hiểm cháy nổ
Vận chuyển được chất lỏng lẫn tạp chất, độ nhớt cao
Dễ bảo trì, thiết kế đơn giản
5. Các điểm cần lưu ý khi lựa chọn và vận hành
Ưu tiên lựa chọn chất liệu thân bơm và màng ngăn đáp ứng đặc điểm hóa học của chất bơm
Tránh sử dụng không đúng vật liệu làm phồng , hư hỏng màng
Kiểm tra theo kế hoạch:
Bộ phận màng
Cụm bi van
Bộ tiêu âm
Đảm bảo nguồn khí nén sạch , khô ráo nhằm kéo dài thời gian sử dụng máy bơm
6. Kết luận
Sở hữu cấu tạo thông minh cùng với cơ chế vận hành bền bỉ, máy bơm màng khí nén đã và đang đóng vai trò không thể thiếu trong hệ thống sản xuất công nghiệp hiện đại, đặc biệt ở các môi trường làm việc yêu cầu cao về an toàn, tuổi thọ thiết bị cũng như khả năng vận hành linh hoạt.
Nhằm mục đích đảm bảo hiệu quả làm việc bền vững, doanh nghiệp được khuyến nghị ưu tiên lựa chọn đơn vị phân phối uy tín, có tư vấn kỹ thuật bài bản đồng thời dịch vụ sau bán hàng chuyên nghiệp.