Toàn quốc Điều Trị Ngưng Thở Khi Ngủ Bắt Đầu Từ Đâu?

Điều Trị Ngưng Thở Khi Ngủ Bắt Đầu Từ Đâu?
Khi được chẩn đoán ngưng thở khi ngủ, nhiều người lập tức nghĩ đến việc mua một chiếc máy CPAP. Nhưng điều trị hiệu quả không bắt đầu từ việc chọn thương hiệu hay model máy.

Trước hết cần biết người bệnh đang mắc loại ngưng thở khi ngủ nào, mức độ ra sao, các yếu tố nào làm tình trạng nặng hơn và phương pháp nào phù hợp với khả năng sử dụng lâu dài.

Với ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA), máy PAP là một trong những phương pháp điều trị phổ biến. Tuy nhiên, đây không phải lựa chọn duy nhất cho mọi trường hợp. Tùy tình trạng, bác sĩ có thể cân nhắc thiết bị đường miệng, thay đổi lối sống hoặc các phương pháp khác.

Chẩn đoán đúng quan trọng hơn chọn thiết bị
Ngưng thở khi ngủ không phải lúc nào cũng có cùng một cơ chế.

Ở OSA, đường thở phía trên bị hẹp hoặc xẹp lặp lại trong khi ngủ. Trong khi đó, ngưng thở khi ngủ trung ương liên quan đến việc não không gửi tín hiệu hô hấp thích hợp. Hai tình trạng này có cơ chế khác nhau nên cách tiếp cận điều trị cũng không nên đánh đồng.

Vì vậy, việc chỉ dựa vào triệu chứng như ngáy lớn, buồn ngủ ban ngày hoặc cảm giác nghẹt thở khi ngủ để tự chọn máy là chưa đủ.

Thông thường, người nghi ngờ ngưng thở khi ngủ cần được đánh giá lâm sàng và có thể cần một bài kiểm tra giấc ngủ để xác định rối loạn hô hấp xảy ra như thế nào trong khi ngủ. Kết quả này là cơ sở quan trọng để xác định hướng điều trị.

Đừng nhầm mức độ bệnh với mức độ mạnh của máy
Một quan niệm dễ gặp là bệnh càng nặng thì chỉ cần chọn máy có áp lực càng cao.

Thực tế không đơn giản như vậy.

CPAP duy trì áp lực dương liên tục để giúp đường thở mở. APAP có khả năng tự điều chỉnh áp lực trong phạm vi được thiết lập. BPAP sử dụng hai mức áp lực khác nhau khi hít vào và thở ra. Đây là những phương thức có mục tiêu và cách vận hành khác nhau.

Do đó, “máy mạnh hơn” không đồng nghĩa với “điều trị phù hợp hơn”.

​

PAP có vai trò gì trong điều trị OSA?
PAP tạo ra luồng khí có áp lực dương thông qua mặt nạ, giúp duy trì sự thông thoáng của đường thở trong lúc ngủ.

CPAP là phương thức quen thuộc nhất. APAP có khả năng thay đổi áp lực theo những thay đổi được thiết bị phát hiện trong quá trình ngủ. BPAP lại tạo hai mức áp lực và thường được cân nhắc trong những tình huống cần cách hỗ trợ khác với CPAP thông thường.

Với người được chỉ định PAP, hiệu quả điều trị không chỉ phụ thuộc vào bản thân chiếc máy.

Mặt nạ, độ kín, khả năng thích nghi, tình trạng khô mũi hoặc miệng, rò khí và việc sử dụng đều đặn đều có thể ảnh hưởng đến trải nghiệm điều trị. NHLBI lưu ý rằng người sử dụng PAP có thể cần thử các loại mặt nạ hoặc cấu hình thiết bị khác nhau để tìm phương án phù hợp hơn.

Một chiếc máy tốt nhưng dùng không phù hợp vẫn có thể trở thành vấn đề
Có người mua đúng loại máy nhưng lại bỏ cuộc vì mặt nạ gây khó chịu.

Có người bị rò khí nhưng chỉ nghĩ rằng máy không hiệu quả.

Có người cảm thấy khô mũi, nghẹt mũi hoặc khó ngủ khi mới bắt đầu sử dụng.

Những vấn đề này không nhất thiết có nghĩa PAP không phù hợp. Một số trường hợp có thể được xử lý bằng cách điều chỉnh mặt nạ, chăm sóc mũi, sử dụng humidifier hoặc thay đổi cấu hình thiết bị dưới sự hướng dẫn phù hợp.

Vì vậy, quá trình điều trị cần được theo dõi thay vì chỉ mua máy rồi tự sử dụng mà không đánh giá lại.

Khi nào có thể cân nhắc phương án khác ngoài PAP?
Không phải người mắc OSA nào cũng bắt buộc phải sử dụng CPAP trong mọi hoàn cảnh.

Một số người có thể được cân nhắc thiết bị đường miệng, đặc biệt khi không dung nạp CPAP hoặc muốn một lựa chọn khác. Thiết bị này có thể giúp giữ hàm dưới hoặc lưỡi ở vị trí hạn chế tình trạng tắc nghẽn đường thở.

Thiết bị đường miệng không nên được hiểu là một món phụ kiện có thể tự mua bất kỳ loại nào. Hướng dẫn chuyên môn của AASM/AADSM khuyến nghị thiết bị tùy chỉnh và có thể điều chỉnh do nha sĩ đủ chuyên môn thực hiện, đồng thời cần theo dõi sau khi sử dụng.

Ngoài ra, thay đổi lối sống cũng có thể là một phần của kế hoạch điều trị. Hoạt động thể chất, duy trì cân nặng phù hợp, hạn chế rượu và một số thói quen liên quan đến giấc ngủ có thể được khuyến nghị tùy trường hợp.

Với một số người, bác sĩ có thể xem xét các can thiệp chuyên sâu hơn như phẫu thuật hoặc các thiết bị cấy ghép, đặc biệt khi những phương pháp khác không phù hợp hoặc không đạt hiệu quả mong muốn.

Điều trị hiệu quả cần được kiểm tra lại
Một sai lầm khác là nghĩ rằng chỉ cần mua máy và sử dụng mỗi đêm là quá trình điều trị đã hoàn tất.

PAP cần được theo dõi để biết người bệnh có sử dụng đều hay không, thiết bị có hoạt động phù hợp không và các triệu chứng có cải thiện không. Dữ liệu từ máy có thể được sử dụng trong quá trình đánh giá hiệu quả điều trị.

Nếu mặt nạ liên tục rò khí, người bệnh khó chịu hoặc triệu chứng vẫn kéo dài, cần tìm nguyên nhân thay vì tự kết luận rằng “CPAP không hiệu quả”.

Tương tự, nếu đang sử dụng một phương thức PAP nhưng vẫn có những vấn đề bất thường, không nên tự ý tăng áp lực hoặc đổi sang một loại máy khác chỉ dựa trên cảm giác.

Điều trị ngưng thở khi ngủ là một quá trình có thể cần điều chỉnh theo đáp ứng thực tế.

Chọn máy nên là bước sau cùng
Sau khi có chẩn đoán và hướng điều trị, việc lựa chọn thiết bị mới trở nên rõ ràng hơn.

Nếu phù hợp với CPAP/APAP, người dùng có thể được tư vấn các dòng như ResMed AirSense 10 AutoSet, AirMini hoặc BMC G2S A20 tùy nhu cầu sử dụng. AirMini có kích thước nhỏ, phù hợp với nhu cầu di chuyển; trong khi các máy CPAP/APAP sử dụng tại nhà có thể được cân nhắc dựa trên tính năng, khả năng thích nghi và chỉ định.

Nếu cần BPAP/BiPAP hoặc phương thức hỗ trợ thông khí khác, việc lựa chọn thiết bị cần dựa trên mục tiêu điều trị cụ thể thay vì chỉ so sánh mức áp lực tối đa của từng máy.

Nói cách khác, đừng bắt đầu bằng câu hỏi “máy nào tốt nhất?”.

Hãy bắt đầu bằng:

“Tôi đang mắc loại rối loạn hô hấp nào và phương pháp nào phù hợp với tôi?”

Sau đó mới đến câu chuyện lựa chọn máy, mặt nạ và các phụ kiện đi kèm.

Cần tư vấn máy CPAP, APAP hoặc BiPAP?
Nếu bạn đã có kết quả chẩn đoán hoặc được chỉ định sử dụng PAP, VietHealthMed – Giải pháp máy thở ResMed & BMC chính hãng có thể hỗ trợ tư vấn thiết bị, mặt nạ và phương án sử dụng phù hợp với nhu cầu thực tế.

Các dòng ResMed AirSense 10 AutoSet, AirMini, BMC G2S A20 và các thiết bị BiPAP/BPAP có thể được tư vấn theo từng trường hợp, thay vì lựa chọn chỉ dựa trên giá hoặc mức áp lực của máy.

CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI VÀ DỊCH VỤ SỨC KHOẺ VIỆT – VIETHEALTHMED

Địa chỉ: 83/53 Phạm Văn Bạch, Phường Tân Sơn, TP. Hồ Chí Minh, Việt Nam
Hotline: 0917205200 – 0703196857
Zalo/WhatsApp: +84 917 205 200
Email: vn.healthmed@gmail.com
Website: maythoresmed.com | maythovn.com | viethealthmed.com