Toàn quốc HƯỚNG DẪN TOÀN DIỆN GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP ĐẤT HỘ GIA ĐÌNH THEO PHÁP LUẬT

Tranh chấp liên quan đến việc phân chia quyền sử dụng đất được Nhà nước cấp cho hộ gia đình là một trong những dạng xung đột pháp lý thường gặp và thường tiềm ẩn nhiều phức tạp, đặc biệt khi các bên liên quan đều có mối quan hệ huyết thống hoặc hôn nhân. Đây không chỉ là vấn đề pháp lý đơn thuần mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến mối quan hệ tình cảm giữa các thành viên trong gia đình. Do vậy, việc tiếp cận và xử lý những tranh chấp này một cách hợp lý, đúng quy định pháp luật là điều hết sức cần thiết. Nắm rõ quy trình pháp lý cũng như hiểu đúng vai trò của từng bước xử lý sẽ giúp các bên liên quan bảo vệ hiệu quả quyền và lợi ích hợp pháp của mình, đồng thời hạn chế thấp nhất những mâu thuẫn phát sinh trong quá trình phân chia tài sản.
Hiện nay, hệ thống pháp luật đất đai Việt Nam, cụ thể là Luật Đất đai 2024, đã thiết lập một quy trình giải quyết tranh chấp đất đai giữa các thành viên trong hộ gia đình một cách rõ ràng và chặt chẽ. Theo đó, để đảm bảo việc phân chia đất được thực hiện đúng trình tự và tránh các tranh cãi kéo dài, người dân cần thực hiện theo ba giai đoạn chính, bắt đầu từ giải pháp hòa bình và kết thúc bằng biện pháp tố tụng khi cần thiết.
Đầu tiên, thỏa thuận và thương lượng giữa các bên liên quan luôn là phương án được khuyến khích và ưu tiên áp dụng. Đây là hình thức giải quyết mang tính chủ động và ôn hòa, cho phép các thành viên có thể trực tiếp bàn bạc, phân tích và đưa ra phương án phân chia phù hợp với thực tế, từ đó tránh được việc làm trầm trọng thêm tình hình quan hệ gia đình. Nếu các bên có thể thống nhất được quan điểm, nội dung thỏa thuận cần được lập thành văn bản và có công chứng hoặc chứng thực theo quy định để đảm bảo giá trị pháp lý, phục vụ cho các thủ tục hành chính đất đai như tách thửa, đăng ký biến động hoặc sang tên quyền sử dụng đất.
Tuy nhiên, không phải lúc nào việc thương lượng cũng đạt được kết quả. Trong những tình huống bất đồng kéo dài, bước tiếp theo bắt buộc phải thực hiện là gửi đơn yêu cầu hòa giải tại UBND cấp xã, nơi có đất xảy ra tranh chấp. Theo quy định tại khoản 2 Điều 235 Luật Đất đai năm 2024, việc hòa giải tại chính quyền cấp cơ sở là điều kiện tiên quyết để có thể khởi kiện ra Tòa án. Cơ quan chức năng sẽ tổ chức hội đồng hòa giải với sự tham gia của đại diện UBND, cán bộ địa chính và các bên tranh chấp nhằm tạo điều kiện để các bên có thể tiếp tục trao đổi, đi đến thống nhất. Kết quả hòa giải sẽ được ghi nhận rõ ràng trong biên bản: nếu hòa giải thành, tranh chấp được chấm dứt; nếu không thành, đây sẽ là căn cứ để bước sang giai đoạn tố tụng.
Cuối cùng, khi hòa giải tại địa phương không mang lại kết quả, khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền là biện pháp pháp lý cuối cùng để giải quyết dứt điểm tranh chấp. Việc khởi kiện được tiến hành theo thủ tục tố tụng dân sự quy định trong Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015. Tòa án sẽ xem xét các tài liệu, chứng cứ như Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, biên bản hòa giải không thành, các giấy tờ chứng minh quyền và công sức đóng góp của từng thành viên trong hộ gia đình, từ đó phân tích và đưa ra phán quyết công bằng. Quy trình tố tụng tại Tòa án giúp xác định rõ quyền, nghĩa vụ của từng người, đồng thời đảm bảo việc phân chia đất đai được thực hiện đúng theo quy định pháp luật và thực tiễn sử dụng đất.
Như vậy, việc giải quyết tranh chấp phân chia đất được Nhà nước cấp cho hộ gia đình cần phải tuân thủ đúng quy trình ba bước: ưu tiên thương lượng nội bộ để duy trì hòa khí gia đình; thực hiện hòa giải tại UBND cấp xã như một yêu cầu bắt buộc theo luật định; và cuối cùng, trong trường hợp cần thiết, đưa tranh chấp ra giải quyết tại Tòa án để đảm bảo tính công bằng và thượng tôn pháp luật. Nắm rõ từng giai đoạn xử lý không chỉ giúp các bên chủ động trong bảo vệ quyền lợi mà còn góp phần hạn chế rủi ro pháp lý có thể phát sinh. Long Phan PMT cam kết cung cấp dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp, nhanh chóng và hiệu quả, giúp Quý khách hàng giải quyết các vấn đề pháp lý liên quan một cách thuận lợi và đúng quy định. Liên hệ ngay hotline 1900636387 để được tư vấn miễn phí.