Toàn quốc Ngủ Chập Chờn Cả Đêm: Khi Nào Cần Nghĩ Đến Ngưng Thở Khi Ngủ?

Ngủ Chập Chờn Cả Đêm: Khi Nào Cần Nghĩ Đến Ngưng Thở Khi Ngủ?
Có những người dành đủ thời gian trên giường nhưng sáng hôm sau vẫn cảm thấy như chưa được nghỉ ngơi. Đêm ngủ không yên, nhiều lần trở mình hoặc tỉnh giấc, sáng dậy khô miệng và ban ngày thường xuyên buồn ngủ. Nhiều người cho rằng nguyên nhân đơn giản là căng thẳng hoặc ngủ không sâu.

Điều này có thể đúng, nhưng không phải lúc nào cũng vậy.

Nếu tình trạng ngủ chập chờn xuất hiện thường xuyên và đi kèm ngáy lớn, nghẹn hoặc hụt hơi trong lúc ngủ, rất đáng để xem xét khả năng ngưng thở khi ngủ. Đặc biệt với ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA), đường thở phía trên có thể bị hẹp hoặc đóng lại lặp đi lặp lại trong đêm, làm giấc ngủ bị gián đoạn và ảnh hưởng đến quá trình nghỉ ngơi của cơ thể. AASM xác định ngáy và buồn ngủ ban ngày là những dấu hiệu thường gặp của OSA.

Một đêm ngủ không yên có thể bắt nguồn từ đâu?
Tỉnh giấc một vài lần trong đêm chưa chắc là dấu hiệu bệnh lý. Giấc ngủ có thể bị ảnh hưởng bởi rất nhiều yếu tố trong sinh hoạt hằng ngày.

Căng thẳng, tiếng ồn, ánh sáng, nhiệt độ phòng, sử dụng caffeine hoặc rượu vào buổi tối, đau nhức, trào ngược, tiểu đêm và thay đổi lịch sinh hoạt đều có thể khiến giấc ngủ trở nên chập chờn.

Một số trường hợp lại liên quan đến các rối loạn giấc ngủ hoặc vấn đề hô hấp.

Điểm khó ở đây là người ngủ thường không nhận biết chính xác mình đã thức giấc bao nhiêu lần. Có những lần thức rất ngắn và người bệnh chỉ nhận thấy hậu quả vào sáng hôm sau: cảm giác ngủ không đủ, đầu óc kém tỉnh táo hoặc buồn ngủ dù đã nằm trên giường trong thời gian dài.

Vì vậy, thay vì chỉ hỏi “tôi ngủ bao nhiêu tiếng?”, nên quan tâm thêm đến câu hỏi: “Giấc ngủ của tôi có thực sự liền mạch và phục hồi không?”

Những dấu hiệu khiến OSA trở thành một khả năng cần xem xét
Ngủ chập chờn đơn thuần không đủ để kết luận ngưng thở khi ngủ. Tuy nhiên, sự xuất hiện đồng thời của nhiều dấu hiệu đặc trưng có thể khiến việc kiểm tra OSA trở nên cần thiết hơn.

Ngáy lớn không phải lúc nào cũng vô hại
Ngáy xảy ra khi luồng khí đi qua đường thở tạo ra rung động của các mô. Không phải người ngáy nào cũng mắc OSA, nhưng ngáy lớn kéo dài, đặc biệt khi kèm những khoảng im lặng bất thường rồi xuất hiện tiếng hít mạnh hoặc nghẹn, là dấu hiệu đáng chú ý.

Người ngủ cùng thường là người phát hiện tình trạng này trước chính người bệnh.

Ban ngày buồn ngủ dù ban đêm vẫn ngủ đủ
Một người có thể không nhớ mình thức giấc nhưng vẫn cảm thấy mệt vào sáng hôm sau. Nếu thường xuyên buồn ngủ khi làm việc, đọc sách, xem tivi hoặc ngồi yên trong thời gian dài, chất lượng giấc ngủ nên được xem xét.

AASM khuyến nghị PAP cho người trưởng thành mắc OSA có tình trạng buồn ngủ quá mức vào ban ngày, đồng thời nhấn mạnh việc điều trị PAP cần dựa trên chẩn đoán OSA bằng xét nghiệm khách quan.

Người ngủ cùng phát hiện những khoảng ngừng thở
Đây là một thông tin đặc biệt hữu ích khi đánh giá nguy cơ.

Một người có thể chỉ nghĩ rằng mình “ngủ không sâu”, trong khi người bên cạnh nhận thấy họ có những khoảng ngừng thở, sau đó thở mạnh, khịt mũi hoặc giật mình. Những biểu hiện như ngừng thở được chứng kiến, thở hổn hển hoặc nghẹn khi ngủ là những dấu hiệu được sử dụng trong đánh giá nguy cơ OSA.

​

Đừng vội mua máy CPAP chỉ vì ngủ không ngon
Đây là điểm rất quan trọng.

CPAP không phải là thiết bị dành cho mọi trường hợp mất ngủ hoặc ngủ chập chờn. Nếu nguyên nhân nằm ở stress, môi trường ngủ, đau mạn tính hoặc một rối loạn giấc ngủ khác thì hướng xử lý sẽ không giống điều trị OSA.

Ngay cả khi nghi ngờ ngưng thở khi ngủ, việc lựa chọn máy cũng nên được thực hiện sau khi có đánh giá phù hợp.

AASM nêu rõ PAP nên được sử dụng để điều trị OSA sau khi chẩn đoán được xác lập bằng xét nghiệm khách quan. Với OSA ở người lớn không có bệnh đi kèm đáng kể, APAP tại nhà hoặc điều chỉnh PAP trong phòng xét nghiệm có thể được sử dụng để bắt đầu điều trị; CPAP hoặc APAP thường được sử dụng cho điều trị duy trì OSA.

Điều đó có nghĩa là “ngủ chập chờn” là lý do để tìm nguyên nhân, chứ chưa phải lý do để tự chọn một chiếc máy trợ thở.

Nếu nghi ngờ OSA, cần kiểm tra những gì?
Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm giấc ngủ tại nhà hoặc đa ký giấc ngủ trong phòng xét nghiệm.

Các dữ liệu thu được có thể giúp đánh giá tình trạng rối loạn hô hấp trong lúc ngủ, mức độ giảm oxy và những thay đổi liên quan đến giấc ngủ.

Một chỉ số quen thuộc là AHI – Apnea-Hypopnea Index, thể hiện số lần ngưng thở và giảm thở trung bình trong mỗi giờ ngủ. Tuy nhiên, AHI không nên được xem xét tách biệt với triệu chứng, mức oxy, bệnh lý đi kèm và các dữ liệu khác.

Sau khi có kết quả, bác sĩ mới có cơ sở xác định liệu tình trạng ngủ không yên có liên quan đến OSA hay không và lựa chọn hướng điều trị phù hợp.

PAP Therapy có thể giải quyết vấn đề như thế nào?
Nếu các lần thức giấc liên quan đến tình trạng đường thở bị tắc nghẽn trong khi ngủ, PAP Therapy có thể giúp duy trì đường thở thông thoáng bằng áp lực dương đưa qua mặt nạ.

CPAP duy trì một mức áp lực tương đối ổn định, trong khi APAP có khả năng điều chỉnh áp lực trong phạm vi được thiết lập dựa trên biến đổi của hô hấp. AASM khuyến nghị CPAP hoặc APAP cho điều trị duy trì OSA ở người trưởng thành.

Mục tiêu không đơn giản là “thổi khí mạnh hơn”, mà là kiểm soát các sự kiện tắc nghẽn trong khi ngủ với phương thức phù hợp.

Trong quá trình sử dụng, mặt nạ, độ kín, sự thoải mái và khả năng duy trì điều trị cũng rất quan trọng. AASM khuyến nghị có giáo dục và hỗ trợ khi bắt đầu PAP, đồng thời cần theo dõi sau khi bắt đầu điều trị.

Vì vậy, nếu đã có chỉ định PAP, việc chọn thiết bị nên được xem xét cùng với loại mặt nạ, nhu cầu sử dụng và khả năng theo dõi điều trị thay vì chỉ dựa vào giá hoặc công suất máy.

Khi nào nên tìm hiểu máy CPAP hoặc máy trợ thở?
Nếu kết quả đánh giá cho thấy bạn mắc OSA và được chỉ định PAP, có thể cân nhắc các thiết bị phù hợp với nhu cầu sử dụng như ResMed AirSense 10 AutoSet, ResMed AirMini hoặc BMC G2S A20.

ResMed AirSense 10 AutoSet phù hợp với nhu cầu điều trị PAP tại nhà trong những trường hợp được chỉ định. AirMini hướng đến nhu cầu sử dụng nhỏ gọn, thuận tiện khi di chuyển. BMC G2S A20 là một lựa chọn khác trong nhóm thiết bị PAP.

Tuy nhiên, không nên mặc định rằng một chiếc máy có nhiều chế độ hơn sẽ phù hợp hơn với mọi người. Đặc biệt, những trường hợp có bệnh phổi, giảm thông khí, hội chứng giảm thông khí do béo phì hoặc các vấn đề hô hấp phức tạp có thể cần đánh giá khác với OSA thông thường.

VietHealthMed hỗ trợ thiết bị PAP và máy trợ thở ResMed, BMC
Nếu bạn đã được chẩn đoán ngưng thở khi ngủ hoặc đang cần tìm hiểu máy CPAP, APAP, BiPAP và máy trợ thở, VietHealthMed có thể hỗ trợ tư vấn thiết bị theo nhu cầu sử dụng và chỉ định điều trị.

CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI VÀ DỊCH VỤ SỨC KHOẺ VIỆT – VIETHEALTHMED
VietHealthMed – Giải pháp máy thở ResMed & BMC chính hãng

Địa chỉ: 83/53 Phạm Văn Bạch, Phường Tân Sơn, TP. Hồ Chí Minh, Việt Nam
Hotline: 0917205200 – 0703196857
Zalo/WhatsApp: +84 917 205 200
Website: maythoresmed.com | maythovn.com | viethealthmed.com