Toàn quốc QUY TRÌNH KHỞI KIỆN DÂN SỰ KHI XẢY RA CHỒNG LẤN ĐẤT TRÊN THỰC TẾ

Trong quá trình sử dụng đất đai, không ít trường hợp người dân phát hiện thửa đất của mình bị người khác lấn chiếm do việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) có sai sót về ranh giới hoặc diện tích. Đây là một dạng tranh chấp phổ biến, đặc biệt tại các khu vực dân cư đông đúc hoặc có lịch sử sử dụng đất lâu đời. Khi các bên đã tiến hành thương lượng và hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã nhưng không đi đến được thỏa thuận, thì giải pháp tiếp theo được pháp luật quy định là khởi kiện vụ án dân sự tại Tòa án để yêu cầu bảo vệ quyền lợi hợp pháp. Việc khởi kiện không chỉ nhằm mục đích yêu cầu công nhận quyền sử dụng hợp pháp đối với phần đất bị lấn chiếm, mà còn có thể bao gồm yêu cầu Tòa án tuyên hủy một phần hoặc toàn bộ nội dung trong sổ đỏ đã cấp sai. Quy trình này đòi hỏi người khởi kiện phải chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, tài liệu và tuân thủ đúng quy định pháp luật hiện hành.

Một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng cấp sổ đỏ chồng lấn trên thực tế là do những sai sót trong khâu đo đạc địa chính, xác định ranh giới sử dụng đất không chính xác trong quá khứ hoặc không cập nhật biến động đất đai theo đúng hiện trạng thực tế. Khi tiếp nhận vụ việc, Tòa án sẽ tiến hành xem xét tổng thể hồ sơ địa chính lưu trữ, các bản đồ đo đạc qua các thời kỳ, kết quả đo vẽ hiện trạng và quá trình sử dụng đất thực tế của các bên để xác định phần diện tích bị chồng lấn và trách nhiệm của từng bên.

Theo quy định tại Nghị quyết số 01/2017/NQ-HĐTP, hồ sơ khởi kiện dân sự liên quan đến tranh chấp đất do chồng lấn cần bao gồm đầy đủ các tài liệu pháp lý sau: (i) Đơn khởi kiện theo mẫu 23-DS; (ii) Bản sao có chứng thực Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bên khởi kiện; (iii) Các giấy tờ thể hiện quyền sử dụng đất hợp pháp như hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, quyết định giao đất hoặc giấy tờ thừa kế; (iv) Bản sao giấy tờ tùy thân của người khởi kiện (Căn cước công dân/Chứng minh nhân dân, sổ hộ khẩu); (v) Biên bản hòa giải không thành tại UBND cấp xã; (vi) Các chứng cứ khác chứng minh tình trạng sử dụng đất thực tế và phần diện tích đang bị lấn, bao gồm hình ảnh, video, biên bản đo đạc hiện trạng có xác nhận của đơn vị chuyên môn.

Sau khi hoàn tất bộ hồ sơ, người khởi kiện nộp tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền, được xác định theo quy định tại Điều 39 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015. Tòa án có thể là cấp huyện hoặc cấp tỉnh tùy theo tính chất, mức độ và giá trị tranh chấp. Khi vụ án được thụ lý, Tòa sẽ lần lượt thực hiện các thủ tục tố tụng cần thiết như gửi thông báo thụ lý, tiến hành thu thập chứng cứ, tổ chức thẩm định tại chỗ, định giá tài sản tranh chấp và triệu tập các phiên hòa giải, đối chất giữa các bên. Trong trường hợp hòa giải tại Tòa không thành, vụ việc sẽ được đưa ra xét xử công khai và Tòa sẽ ban hành bản án hoặc quyết định có giá trị pháp lý ràng buộc, nhằm xác định rõ quyền sử dụng đất của từng bên, cũng như xử lý các hậu quả pháp lý liên quan đến Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp sai.

Việc lựa chọn con đường khởi kiện dân sự là một biện pháp pháp lý chính thức và hiệu quả trong trường hợp tranh chấp đất đai phát sinh trên thực tế mà không thể giải quyết bằng thương lượng. Tuy nhiên, để đạt được kết quả tích cực, người khởi kiện cần nắm rõ trình tự, thủ tục tố tụng, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và chứng cứ cần thiết. Nếu cần thiết, việc tham khảo ý kiến chuyên môn từ luật sư có kinh nghiệm trong lĩnh vực đất đai cũng sẽ giúp đảm bảo việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp được thực hiện một cách đầy đủ, kịp thời và đúng quy định pháp luật. Long Phan PMT cam kết cung cấp dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp, nhanh chóng và hiệu quả, giúp Quý khách hàng giải quyết các vấn đề pháp lý liên quan một cách thuận lợi và đúng quy định. Liên hệ ngay hotline 1900636387 để được tư vấn miễn phí.