Toàn quốc TRÌNH TỰ VÀ THỦ TỤC GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP SUẤT TÁI ĐỊNH CƯ

Trong bối cảnh các giao dịch đất đai, tranh chấp liên quan đến suất tái định cưkhi người bán đột ngột thay đổi quyết định là một vấn đề pháp lý phức tạp và nhạy cảm. Việc giải quyết loại tranh chấp này đòi hỏi bên liên quan phải nắm vững các quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, thực hiện đầy đủ trình tự và thủ tục tố tụng, từ khâu chuẩn bị hồ sơ cho đến quá trình xét xử tại tòa án. Hiểu rõ quy trình này không chỉ giúp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người mua mà còn hạn chế tối đa rủi ro pháp lý, tiết kiệm thời gian và chi phí trong quá trình giải quyết tranh chấp.

Quá trình khởi kiện tranh chấp suất tái định cư bắt đầu từ việc xác định tòa án có thẩm quyền. Đây là bước mang tính quyết định, bởi tại thời điểm phát sinh giao dịch, suất tái định cư chưa phải là quyền sử dụng đất hợp pháp, chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Vì vậy, thẩm quyền của tòa án không thể áp dụng theo quy định chung đối với tranh chấp bất động sản (theo điểm c khoản 1 Điều 39 BLTTDS 2015). Thay vào đó, tòa án có thẩm quyền được xác định theo nơi cư trú hoặc nơi làm việc của bị đơn, căn cứ Điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, theo đó: “Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc, nếu bị đơn là cá nhân hoặc có trụ sở, nếu bị đơn là cơ quan, tổ chức có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp dân sự…”. Cách xác định này đảm bảo quá trình tố tụng khả thi, thuận tiện cho việc triệu tập các bên và thu thập chứng cứ.

Sau khi xác định tòa án thẩm quyền, bước tiếp theo là chuẩn bị đơn khởi kiện và hồ sơ vụ án. Đơn khởi kiện được lập theo Mẫu số 23-DS (ban hành kèm theo Nghị quyết 01/2017/NQ-HĐTP), phải bao gồm đầy đủ các thông tin về quốc hiệu, tiêu ngữ, ngày tháng làm đơn, tòa án nhận đơn, thông tin của các bên liên quan, diễn biến vụ việc, yêu cầu giải quyết và danh mục chứng cứ kèm theo, theo khoản 4 Điều 189 BLTTDS 2015. Hồ sơ khởi kiện gồm: đơn khởi kiện, bản sao giấy tờ tùy thân của người khởi kiện, biên bản hòa giải tại UBND cấp xã (nếu bắt buộc), các chứng cứ chứng minh giao dịch và danh mục chứng cứ (theo khoản 2 Điều 189 BLTTDS 2015). Việc cung cấp đầy đủ chứng cứ ngay từ đầu rất quan trọng để tòa án có thể thụ lý và xử lý vụ án hiệu quả; các chứng cứ bổ sung có thể nộp trong quá trình tranh tụng.

Khi hồ sơ đã hoàn thiện, thủ tục thụ lý được tiến hành theo hai bước chính. Bước 1 là nộp hồ sơ tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi bị đơn cư trú hoặc làm việc, bằng hình thức trực tiếp, gửi qua bưu điện hoặc nộp trực tuyến (nếu tòa án áp dụng). Bước 2 là tòa án xem xét đơn theo Điều 191 BLTTDS 2015, có thể yêu cầu sửa đổi bổ sung đơn, thụ lý vụ án, chuyển hồ sơ cho tòa án khác hoặc trả lại đơn. Sau khi hồ sơ hợp lệ, tòa án thông báo người khởi kiện nộp tiền tạm ứng án phí; khi nhận biên lai, thẩm phán ra quyết định thụ lý, chính thức khởi động vụ án theo Điều 195 BLTTDS 2015.

Vụ án sẽ trải qua các giai đoạn xét xử cơ bản. Giai đoạn 1, chuẩn bị xét xử, kéo dài 04 tháng, có thể gia hạn tối đa 02 tháng, bao gồm thu thập chứng cứ, lấy lời khai, kiểm tra chứng cứ và hòa giải. Nếu hòa giải thành, tòa ra quyết định công nhận; nếu không, vụ án được đưa ra xét xử. Giai đoạn 2 là phiên tòa sơ thẩm, nơi các bên trình bày yêu cầu, đưa chứng cứ và tranh tụng trước Hội đồng xét xử; tòa nghị án và tuyên án. Bản án sơ thẩm có hiệu lực sau 15 ngày đối với bên tham dự và 30 ngày đối với bên vắng mặt, nếu không có kháng cáo. Giai đoạn 3, thủ tục phúc thẩm, áp dụng khi có kháng cáo trong 15 ngày kể từ ngày tuyên án; tòa cấp phúc thẩm có thể giữ nguyên, sửa, hủy bản án sơ thẩm hoặc đình chỉ giải quyết; bản án phúc thẩm có hiệu lực ngay sau khi tuyên.

Như vậy, việc giải quyết tranh chấp đất là suất tái định cư khi người bán không bán nữa đòi hỏi quá trình tố tụng chi tiết, chặt chẽ theo Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, từ xác định thẩm quyền, chuẩn bị hồ sơ, nộp đơn khởi kiện, thụ lý, đến các giai đoạn xét xử và phúc thẩm. Tuân thủ đầy đủ trình tự này giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp, hạn chế rủi ro pháp lý, đồng thời đảm bảo quá trình giải quyết diễn ra minh bạch, công bằng và hiệu quả. Long Phan PMT cam kết cung cấp dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp, nhanh chóng và hiệu quả, giúp Quý khách hàng giải quyết các vấn đề pháp lý liên quan một cách thuận lợi và đúng quy định. Liên hệ ngay hotline 1900636387 để được tư vấn miễn phí.