Toàn quốc Thiết bị kĩ thuật số.

Chúng ta đang trong thời kỳ của cách mạng công nghiệp 4.0 - giai đoạn phát triển rực rỡ nhất cho đến nay trong thời đại kỹ thuật số. Rất nhiều các hoạt động đã và đang dần thay đổi phương thức tổ chức và hoạt động, trong đó có hoạt động thông tin. Để tổ chức hoạt động thông tin tốt hơn, cần phải xem xét các yếu tố trong thời đại kỹ thuật số ảnh hưởng như thế nào tới nhu cầu tin của người dùng tin (NDT) để có những biện pháp tổ chức thông tin phù hợp, đáp ứng tốt nhu cầu của NDT.

1. Thời đại kỹ thuật số

Thời đại kỹ thuật số (Digital age) còn gọi dưới các thuật ngữ khác như: thời đại máy tính, thời đại thông tin hoặc thời đại truyền thông mới. Đây là một giai đoạn trong lịch sử nhân loại với sự chuyển đổi từ ngành công nghiệp truyền thống mà cách mạng công nghiệp đã mang lại thông qua công nghiệp hoá, tới nền kinh tế dựa trên tin học hoá. Thời đại kỹ thuật số được hình thành bằng cách tận dụng sự tiến bộ của máy tính. Sự tiến triển của công nghệ trong cuộc sống hàng ngày và tổ chức xã hội đã dẫn đến sự hiện đại hoá các quá trình thông tin và truyền thông, trở thành động lực của tiến hoá xã hội.

Theo Từ điển Cambridge: “Thời đại kỹ thuật số là thời điểm hiện tại, khi hầu hết thông tin ở dưới dạng số” [2]. Từ điển Your Dictionary đưa ra định nghĩa thời đại kỹ thuật số “là khoảng thời gian bắt đầu vào những năm 1970 với sự ra đời của máy tính cá nhân cùng với công nghệ tiếp theo được giới thiệu cung cấp khả năng truyền tải thông tin một cách tự do và nhanh chóng” [4]. Các khái niệm này đều gắn sự xuất hiện của thời đại kỹ thuật số với hình thức hay khả năng truyền tải thông tin điện tử.
phần mềm bán hàng
Cụ thể hơn, có thể hiểu thời đại kỹ thuật số là [3]:

1. Khoảng thời gian trong lịch sử mà việc sử dụng công nghệ kỹ thuật số đã trở nên rộng khắp và sử dụng phổ biến trên khắp thế giới. Thời đại kỹ thuật số đã bắt đầu thực sự với việc sử dụng rộng rãi Internet.

2. Từ khoảng năm 1980, trùng hợp với sự ra đời của World Wide Web.

3. Đôi khi được gọi là kỷ nguyên thông tin, hoặc thời đại máy tính, khái niệm này bắt nguồn từ tính phổ biến của máy tính và việc sử dụng công nghệ rộng rãi trong hầu hết các hoạt động của con người, do đó tương tác số là một đặc điểm xác định hoạt động của con người.
phan mem quan ly

4. Thời đại phát triển hiện tại, trong đó các hoạt động/ quá trình xã hội, kinh tế và chính trị được thúc đẩy bởi ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông (Information Communication Technology - ICT)/ công nghệ kỹ thuật số.

5. Việc sử dụng rộng rãi các công nghệ số như: máy tính, email, Internet, trò chơi điện tử, video...

2. Người dùng tin và nhu cầu tin

Người dùng tin

NDT là thuật ngữ đã được các nhà khoa học đưa ra định nghĩa ở nhiều phương diện khác nhau.

Theo Từ điển Khoa học Thông tin và Thư viện trực tuyến (The Online Dictionary for Library and Information Science - ODLIS), NDT là “người sử dụng các nguồn và dịch vụ của một thư viện, không nhất thiết phải là người đăng ký mượn” [7].

Tác giả Nwalo xác định NDT là bất cứ ai truy cập vào thư viện với mục đích khai thác tài nguyên để đáp ứng nhu cầu thông tin của mình [6]. Từ "truy cập" được nhấn mạnh trong thế kỷ XXI, bao gồm truy cập từ xa vào cổng thông tin thư viện hoặc trang web.

Tác giả Aina cho rằng thuật ngữ "người dùng tin" bao gồm tất cả những người tận dụng các dịch vụ được cung cấp bởi một thư viện [6]. Thuật ngữ này bao gồm các thuật ngữ khác nhau như khách hàng, người sử dụng thông tin, người tìm kiếm thông tin, người tiêu dùng, độc giả... những thuật ngữ này có thể được sử dụng hoán đổi cho nhau, bởi vì tất cả đều sử dụng cho những người tìm kiếm dịch vụ của thư viện.

Có thể nhận thấy, trong các định nghĩa trên, thuật ngữ “người dùng tin” được hiểu với ý nghĩa rộng, là người sử dụng các nguồn và dịch vụ của một thư viện nói chung chứ không phải chỉ là người có nhu cầu về thông tin và sử dụng các dịch vụ thư viện - thông tin chỉ để đáp ứng nhu cầu thông tin của mình.

Trong bài viết này, tác giả hiểu NDT là người có nhu cầu thông tin và đồng thời có nhu cầu sử dụng các sản phẩm dịch vụ thông tin để thoả mãn nhu cầu tin của họ.

Nhu cầu tin

Theo quan điểm của tâm lý học Mác xít: Nhu cầu tin là đòi hỏi khách quan của con người (cá nhân, nhóm, xã hội), đối với việc tiếp nhận và sử dụng thông tin nhằm duy trì hoạt động sống của con người [1].

Nhu cầu tin rất khó để định lượng, nghiên cứu hoặc đo lường. Nhu cầu tin thường phát sinh khi con người có vấn đề không giải quyết được. Nó có thể nảy sinh khi người ta nhận ra rằng trạng thái tri thức hiện tại của họ không đủ để xử lý công việc, để giải quyết những mâu thuẫn về một chủ đề, hoặc lấp vào khoảng trống tri thức của họ. Như vậy, nhu cầu tin không phải là nhu cầu sơ cấp, mà nó là nhu cầu thứ cấp được nảy sinh từ nhu cầu khác.

Năm 1954, Maslow đã phân loại nhu cầu của con người thành 5 loại theo trật tự thứ bậc hình tháp kiểu kim tự tháp. Những nhu cầu cơ bản ở phía đáy tháp phải được thoả mãn trước khi nghĩ đến các nhu cầu cao hơn. Các nhu cầu bậc cao sẽ nảy sinh và mong muốn được thoả mãn ngày càng mãnh liệt khi tất cả các nhu cầu cơ bản ở dưới (phía đáy tháp) đã được đáp ứng đầy đủ.